Verzuim is een uitdaging waar veel organisaties mee te maken krijgen. Of het nu gaat om kortdurend verzuim door ziekte of langdurige afwezigheid door burn-out of andere mentale gezondheidsproblemen, de impact op de productiviteit en de kosten voor een bedrijf zijn aanzienlijk. Volgens recente cijfers van TNO kost verzuim in Nederland werkgevers jaarlijks zo'n €11 miljard. Inzicht in de oorzaken van verzuim en het voorkomen ervan is essentieel om een gezonde, productieve werkomgeving te behouden. Een van de meest effectieve manieren om dit te doen, is door gebruik te maken van vragenlijstonderzoeken. Deze onderzoeken kunnen HR-professionals waardevolle inzichten bieden in de werkbeleving van medewerkers, risicofactoren blootleggen en de juiste interventies mogelijk maken.
Wat is werkverzuim en waarom is het een probleem?
Werkgerelateerd verzuim omvat elke situatie waarin medewerkers niet in staat zijn om hun taken uit te voeren vanwege fysieke of mentale gezondheidsproblemen die verband houden met hun werk. Dit kan variëren van lichamelijke klachten, zoals rugpijn door een slechte werkhouding, tot psychische problemen, zoals stress, burn-out, of zelfs depressie. Werkgerelateerd verzuim heeft niet alleen gevolgen voor de werknemer, maar heeft ook een directe impact op de organisatie. Medewerkers die vaak afwezig zijn, veroorzaken een toename van de werkdruk bij collega's en kunnen leiden tot een vicieuze cirkel waarin werkdruk en verzuim elkaar versterken.
Uit cijfers van TNO blijkt dat de gemiddelde verzuimduur in Nederland rond de zeven dagen per medewerker per jaar ligt. Dit lijkt misschien niet veel, maar in grote organisaties kan dit oplopen tot duizenden uren aan verloren productiviteit. Vooral psychische klachten, zoals burn-out, nemen de laatste jaren sterk toe en vormen nu een van de belangrijkste oorzaken van langdurig verzuim. Naar schatting kampt ongeveer 16% van de Nederlandse werknemers met burn-outklachten, een schrikbarend percentage dat werkgevers dwingt om actie te ondernemen. De kosten van werkgerelateerd verzuim zijn ook aanzienlijk: TNO schat dat Nederlandse bedrijven jaarlijks €11 miljard verliezen door verzuim. Dit benadrukt hoe belangrijk het is om proactief maatregelen te nemen om werkgerelateerd verzuim te verminderen en te voorkomen.
De sleutelrol van vragenlijstonderzoeken in het voorkomen van verzuim
Vragenlijstonderzoeken vormen een krachtig instrument voor HR-professionals die inzicht willen krijgen in de oorzaken van werkgerelateerd verzuim. Deze onderzoeken helpen niet alleen bij het identificeren van potentiële risicofactoren, maar bieden ook een kans om preventief in te grijpen voordat problemen escaleren. Een vragenlijstonderzoek kan bijvoorbeeld laten zien dat de werkdruk binnen een bepaald team hoger ligt dan gemiddeld, of dat er sprake is van onduidelijkheden over de rolverdeling die leiden tot stress en uiteindelijk verzuim.
Een goed voorbeeld hiervan is de RI&E PSA (Risico Inventarisatie en Evaluatie - Psychosociale Arbeidsbelasting), die specifiek kijkt naar psychosociale risico's op de werkvloer. Het onderzoek richt zich op factoren zoals werkdruk, ongewenst gedrag, werk-privé balans en autonomie in het werk. Door deze factoren systematisch in kaart te brengen, krijgen HR-professionals een beter beeld van de mentale belasting binnen hun organisatie. Deze inzichten kunnen vervolgens worden gebruikt om gerichte interventies te ontwikkelen, zoals het herverdelen van taken of het aanbieden van stressmanagementtrainingen.
Daarnaast kunnen bedrijven vragenlijstonderzoeken gebruiken om regelmatige "temperatuurmetingen" te doen van de werkbeleving van medewerkers. Pulse surveys, kortere vragenlijsten die vaker worden afgenomen, kunnen trends in werkplezier en stressniveaus vroegtijdig detecteren. Bedrijven die vragenlijstonderzoeken structureel integreren in hun HR-strategie, hebben een veel grotere kans om verzuim te verminderen en de betrokkenheid van medewerkers te vergroten.
Hoe bevlogenheid en betrokkenheid bijdragen aan het verminderen van verzuim
Bevlogen medewerkers zijn goud waard voor een organisatie. Ze zijn niet alleen productiever, maar ook minder geneigd om ziek thuis te blijven. Bevlogenheid wordt gedefinieerd als een positieve, bevlogen toestand waarin medewerkers zich energiek en betrokken voelen bij hun werk. Uit onderzoek blijkt dat bevlogen medewerkers tot 60% minder verzuimen dan hun minder bevlogen collega's. De reden hiervoor is simpel: wanneer medewerkers zich gewaardeerd voelen en voldoening halen uit hun werk, zijn ze minder vatbaar voor stress en burn-outklachten.
Een Bevlogenheidsscan kan inzicht geven in de mate van betrokkenheid van medewerkers en helpt organisaties te ontdekken waar mogelijke knelpunten liggen. Bevlogenheidsonderzoeken zijn specifiek ontworpen om de werkbeleving van medewerkers te meten, met aandacht voor factoren zoals autonomie, werkplezier, waardering en ontwikkelingsmogelijkheden. Wanneer uit een bevlogenheidsscan blijkt dat medewerkers zich niet voldoende ondersteund voelen door hun leidinggevenden, kan dit een indicatie zijn dat er problemen zijn op het gebied van leiderschap of communicatie, die op hun beurt kunnen leiden tot werkgerelateerd verzuim.
Praktische interventies op basis van bevlogenheidsonderzoeken kunnen variëren van het aanbieden van persoonlijke ontwikkelingsprogramma’s tot het stimuleren van een positieve werkcultuur waarin successen worden gevierd. Door regelmatig te meten hoe bevlogen medewerkers zich voelen, kunnen organisaties proactief inspelen op veranderingen in de werkbeleving en verzuim voorkomen voordat het ontstaat.
Sociale veiligheid en ongewenst gedrag: Een belangrijke oorzaak van verzuim
Sociale veiligheid op de werkvloer is van cruciaal belang voor het welzijn van medewerkers. Als medewerkers zich niet veilig voelen om hun mening te geven of als ze te maken hebben met ongewenst gedrag zoals pesten, discriminatie of intimidatie, kan dit leiden tot hoge stressniveaus en uiteindelijk werkgerelateerd verzuim. Psychosociale belasting door een onveilige werksituatie kan zowel mentale als fysieke klachten veroorzaken, waardoor medewerkers zich gedwongen voelen om zich ziek te melden.
Een vragenlijstonderzoek gericht op sociale veiligheid helpt organisaties inzicht te krijgen in hoe medewerkers de werkomgeving ervaren. Vaak zijn medewerkers terughoudend om direct bij HR melding te maken van ongewenst gedrag, uit angst voor repercussies of het gevoel dat ze niet serieus worden genomen. Daarom zijn anonieme vragenlijsten een waardevol instrument om eerlijke feedback te verzamelen. Door deze gegevens te analyseren, kunnen bedrijven gerichte maatregelen nemen om een veilige werkomgeving te creëren. Dit kan variëren van het verbeteren van de interne communicatie, het opzetten van vertrouwenspersonen, tot het aanbieden van trainingen gericht op inclusiviteit en respect op de werkvloer.
Bedrijven die investeren in sociale veiligheid, zien doorgaans een afname in werkgerelateerd verzuim en een toename van het welzijn van hun medewerkers. Sociale veiligheid is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een essentieel onderdeel van een gezonde, productieve werkcultuur.
Waarom vragenlijstonderzoeken een essentiële stap zijn vóór interventies
Het belang van een goed vragenlijstonderzoek kan niet genoeg benadrukt worden. Zonder de juiste gegevens lopen bedrijven het risico om tijd en geld te investeren in interventies die niet effectief zijn of zelfs contraproductief werken. Vragenlijstonderzoeken bieden bedrijven een diepgaand inzicht in zowel de sterke als zwakke punten van hun organisatie, en helpen bij het vaststellen van prioriteiten.
Bij Blue Chip Workplace bied ik verschillende soorten vragenlijstonderzoeken aan die specifiek gericht zijn op het inzichtelijk maken van risico’s en kansen binnen jouw organisatie. Of het nu gaat om een RI&E PSA, een bevlogenheidsscan of een onderzoek naar sociale veiligheid, mijn oplossingen helpen je om gerichte maatregelen te nemen die verzuim verminderen en de werkomgeving verbeteren. Meer informatie over de vragenlijstonderzoeken vind je op de pagina Oplossingen & Diensten.
Het nemen van actie op basis van onderzoeksresultaten
Nadat de resultaten van een vragenlijstonderzoek beschikbaar zijn, is het belangrijk om snel en gericht actie te ondernemen. Dit is waar veel bedrijven de mist in gaan: ze voeren wel een onderzoek uit, maar doen vervolgens weinig met de resultaten. Een effectief actieplan vereist dat de inzichten uit het onderzoek vertaald worden naar concrete maatregelen die direct impact hebben op de dagelijkse praktijk. Stel dat uit een RI&E PSA blijkt dat er sprake is van een hoge werkdruk binnen een specifiek team. In plaats van deze informatie alleen te bespreken, moet er een actieplan worden opgesteld om de werkdruk te verlichten, bijvoorbeeld door extra personeel in te zetten of werkprocessen te stroomlijnen.
Het is cruciaal om medewerkers op de hoogte te houden van de resultaten van de onderzoeken en hen te betrekken bij de implementatie van oplossingen. Door transparant te zijn over de uitkomsten en de vervolgstappen, creëer je een cultuur van vertrouwen en betrokkenheid. Bedrijven die dit proces serieus nemen, zien vaak een significante afname in werkgerelateerd verzuim en een toename van de algemene medewerkerstevredenheid.
Conclusie
Verzuim voorkomen is een proces dat begint met inzicht. Vragenlijstonderzoeken vormen een essentieel instrument om de gezondheid en veiligheid van medewerkers te waarborgen en verzuim te verminderen. Door regelmatig de werkbeleving, werkdruk en sociale veiligheid te meten, kunnen HR-professionals gericht werken aan het verbeteren van de werkomgeving en de betrokkenheid van medewerkers. Dit leidt niet alleen tot minder verzuim, maar ook tot een meer productieve en tevreden werkvloer.
Voor bedrijven die serieus werk willen maken van het voorkomen van verzuim, biedt Blue Chip Workplace een breed scala aan vragenlijstonderzoeken. Neem een kijkje op de pagina Oplossingen & Diensten voor meer informatie over hoe ik jouw organisatie kan helpen bij het creëren van een gezonde, productieve werkcultuur.